شکنجه زنان در زندانهای ایران – گزارش حقوق بشری
۱. مقدمه
زندانیان زن در ایران، بهویژه آنها که بهدلیل فعالیتهای سیاسی یا حقوق بشری بازداشت شدهاند، با اشکال گستردهای از شکنجه، تعرض جنسی و تحقیر مواجهاند. این رفتارها ریشهدار، سیستماتیک و فراتر از سوءرفتارهای فردی است و نشاندهنده ساختاری از سرکوب نظاممند علیه صدای زنان در جامعه ایرانی است.
۲. اشکال شکنجه و آزار در زندانهای زنان ایران
الف) تحقیر جنسی و تعرض
- زنان زندانی گزارش دادهاند که در حین بازرسی تنشوئی مجبور به انجام حرکات تحقیرآمیز – مانند باز و بسته کردن پاها – در مقابله با دوربینهای نظارتی یا نگهبانانشان شدهاند. برخی گفتهاند حتی در دوران قاعدگی مجبور به چنین بازرسیهایی بودهاند .
- مواردی هم گزارش شده که برخی زندانیان مجبور به باز کردن کامل لباس زیر یا حضور جلوی دوربین بودهاند .
ب) شکنجه جسمی و روحی
- شکنجههایی نظیر ضرب و شتم شدید، سوختگی با سیگار، شلاق یا چوبدستی، آویزان کردن از دست یا پا، تهدید به تجاوز، انفرادی طولانیمدت، و بازداشت در سلولهای بدون نور یا پنجره گزارش شدهاند .
- زندان قَرقَک، معروف به «بدترین زندان زنان در ایران»، با شرایط بهداشتی بسیار ضعیف، بدون آب آشامیدنی سالم، برق متناوب، و رسیدگی پزشکی مناسب توصیفشده است .
پ) تبعید و انتقالهای ناگهانی
- بسیاری از فعالان زن به زندانهایی دور از خانواده و در شرایط نامناسب منتقل شدهاند؛ گاهی بدون امکان اطلاع خانواده. این انتقالها بهعنوان نوعی شکنجه روانی تلقی میشود .
- برخی زندانیان سیاسی در کنار مجرمانی با جرائم خشونتآمیز نگهداری میشوند تا خطرات فیزیکی و وحشت روانیشان افزایش یابد .
ت) محرومیت از خدمات پزشکی و بهداشتی
- مطالعات نشان میدهند زنان زندانی در ایران نیازهای اساسیای مانند بهداشت باروری، خدمات دوران بارداری، واکسیناسیون، پیشگیری از بیماریهای عفونی، و مراقبتهای روانی را بهطور مستمر دریافت نمیکنند .
۳. نمونهها و روایتهای واقعی
سپیده قلیان و باشگاه نانوایی زندان اوین
در زندان اوین، سپیده قلیان ضمن تحمل شکنجههای جسمی و روحی، تلاش کرد در بازداشت برای همبندیها کیک بپزد. این روایتها ترکیبی از وحشت سیستم، همبستگی انسانی و اثر قدرت تدوین روایت بهعنوان مقاومتاند .
نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح
محمدی بارها اذعان کرده که زنان در زندان اوین با حملات جنسی، آزار جسمی و تبعید در شرایط سخت مواجه هستند. وی خواستار افشای دروغها و مقابله با خشونت جنسیتی نظام ایران شده است .
شرایط پس از حمله به زندان اوین (ژوئن ۲۰۲۵)
پس از حمله اسرائیل به زندان اوین، حدود ۶۲ زندانی زن سیاسی به زندان قَرقَک منتقل شدند. شرایط قرنطینه اولیه — بدون تخت، تهویه، یا ارتباط با خانواده — تأثیرات شدید روحی و جسمی بهدنبال داشت .
۴. پیامدها
جسمی
آسیبهایی از قبیل سوختگی، خونریزی داخلی، بیماری تنفسی، مشکلات قلبی و عفونی، عوارض بارداری یا زایمان بدون مراقبت پزشکی کافی .
روانی
خطر ابتلا به PTSD، افسردگی، اضطراب، انزوای اجتماعی بعد از آزادی. انتقالها، انفراد، تهدیدهای خانوادگی و بیخبری افراد از وضعیت عزیزانشان فشارهای روانی سنگینی ایجاد میکند .
۵. نتیجهگیری و پیشنهادات
زنان زندانی در ایران در معرض خشونت سیستماتیک، شکنجه شدید جسمی و روانی، تحقیر جنسیتی و محرومیت از حقوق پایهای هستند. این مصائب بیانگر یک ساختار سرکوب و تبعیضآمیز علیه زنان است که نه تنها ترحم نمیپذیرد، بلکه بهعنوان ابزار سرکوب استفاده میشود.
پیشنهادها:
- ایجاد سازوکار مستقل بینالمللی برای بررسی وضعیت زندانهای زنان ایران
- تضمین دسترسی زندانیان به مراقبتهای پزشکی و حقوقی، و مجازات مسئولان نقضکننده
- فراهمآوری امکان دیدار با خانواده و وکیل در همه مواقع
- حمایت روانی و اجتماعی از زنان پس از آزادی، برای بازگشت به جامعه:
- تعریف شکنجه، جایگاه زنان زندانی در بحث حقوق بشر.
- شکنجه زنان در زندانها:
- اشکال جسمی و روانی.
- فشارهای جنسی و جنسیتی.
- استفاده از خانواده بهعنوان ابزار فشار.
- پیامدهای شکنجه بر زنان:
- اثرات جسمی و روانی.
- تبعات اجتماعی بعد از آزادی.
- مطابق با اسناد بینالمللی:
- کنوانسیون منع شکنجه.
- کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان (CEDAW).
- وضعیت در ایران (با استناد به گزارشهای سازمانهای حقوق بشری).
- راهکارها و پیشنهادها:
- اصلاح قوانین داخلی.
- تقویت نظارت بینالمللی.
- حمایت از قربانیان.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر