سینمای یک دلاری ایران

  هیچ سینمایی در دنیا، نمی‌تواند با بلیت یک دلاری امیدوار به توسعه باشد

امیرحسین علم‌الهدی، منتقد و کارشناس سینما  

در هیچ کجای دنیا با بلیت سینمای یک دلاری، سالن‌ها را با دلار ۱۷۰، ۱۸۰ هزار تومانی تجهیز نمی‌کنند. در واقع هیچ سینمایی در دنیا، نمی‌تواند با بلیت یک دلاری امیدوار به توسعه باشد. چراکه بلیت یک دلاری برای بخش خصوصی نمی‌صرفد

نگاهی به آمار و ارقام پیش از انقلاب بیندازیم. پیش از انقلاب در کشور ما با حدود ۳۰ میلیون نفر جمعیت چیزی حدود ۳۸۰ هزار صندلی سینما در چیزی حدود ۴۸۰ نقطه جغرافیایی پراکنده بوده است. این آمار و ارقام نشان می‌دهد که ما شیپور را از سر گشادش نواخته‌ایم

ما شیپور را از سر گشادش می‌نوازیم

علم‌الهدی با طرح مثالی در مورد هزینه‌های ساخت یک سالن سینما با هزار صندلی و مقایسه آن با فروش سینمای ایران در سال ۱۴۰۴، می‌افزاید: «هزینه نهایی هر صندلی سینما، با درنظر گرفتن همه مراحل ساخت یک سالن، برای سرمایه‌گذار چیزی حدود ۲۰۰ میلیون خواهد بود. پس اگر قصد ساخت سالنی با هزار صندلی را داشته باشید، چیزی حدود ۲۰۰ میلیارد تومان خواهد شد. این در حالی است که کل فروش سینمای ما در سال ۱۴۰۴، هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بوده است. با این حساب، آن ۲۰۰ میلیارد تومان فرضی که بخش خصوصی هزینه کرده چه‌طور قرار است به او برگردانده شود؟ ضمن این که در هیچ کجای دنیا با بلیت سینمای یک دلاری، سالن‌ها را با دلار ۱۷۰، ۱۸۰ هزار تومانی تجهیز نمی‌کنند. در واقع هیچ سینمایی در دنیا، نمی‌تواند با بلیت یک دلاری امیدوار به توسعه باشد. چراکه بلیت یک دلاری برای بخش خصوصی نمی‌صرفد. پس می‌توان نتیجه گرفت که اجزای این معادله با یکدیگر نمی‌خواند. به آمار و ارقام برگردیم. در حال حاضر در کشور ما با حدود ۹۰ میلیون جمعیت، چیزی حدود ۸۵۰ پرده سینما و چیزی حدود ۱۵۰ هزار صندلی در چیزی حدود ۳۲۰ نقطه جغرافیایی پراکنده است. نگاهی به آمار و ارقام پیش از انقلاب بیندازیم. پیش از انقلاب در کشور ما با حدود ۳۰ میلیون نفر جمعیت چیزی حدود ۳۸۰ هزار صندلی سینما در چیزی حدود ۴۸۰ نقطه جغرافیایی پراکنده بوده است. این آمار و ارقام نشان می‌دهد که ما شیپور را از سر گشادش نواخته‌ایم.

رابطه سینما و تجارت رابطه‌ای مستقیم است/ میزان اقبال هر جامعه‌ای به سینما به درآمد سرانه ملی بستگی دارد

«فکر کردن به تمهیدات لازم برای تشکیل جلسات شورای سینما به ریاست استانداران در هر استان و ارائه طرح احداث سینما در شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر جمعیت و فاقد سینما» ازجمله اتفاقاتی بود که اولین جلسه شورای سینما (۶ بهمن ۱۴۰۳) با آن‌ آغاز شد. طرحی که حبیب ایل‌بیگی، مدیرعامل موسسه سینماشهر در نخستین جلسه کارگروه تخصصی شورای سینما به ریاست رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی (۲۶ فروردین ۱۴۰۴)  در موردش گفت: «مسئله ما ساخت سینما در شهرهایی با جمعیت بالای ۱۰۰ هزار نفر است. متاسفانه ساخت سینما در این شهرها برای بخش خصوصی جذاب نیست و به این بخش ورود نکرده است. بنابراین ما به دنبال این هستیم که با حمایت‌هایی که می‌کنیم برای این شهرها یک یا دو سالن ایجاد کنیم تا عدالت فرهنگی در حوزه ساخت سینما در همه شهرها صورت گیرد

 این طرح را «آدرس غلط دادن» می‌خواند و ادامه می‌دهد: «من اساسا ایده ساخت سینما در شهرهای فاقد سینما در راستای توسعه عدالت فرهنگی را درک نمی‌کنم. آن‌چه تجربه جهانی می‌گوید این است که میزان اقبال هر جامعه‌ای به سینما از رابطه‌ای مستقیم با درآمد سرانه ملی برخوردار است. به حاصل معادله مورد اشاره این تجربه جهانی در کشور خودمان نگاه کنید و به این سوال پاسخ دهید که درآمد سرانه ملی در کلان‌شهرها با درآمد سرانه ملی در ایلام به چه میزان متفاوت است؟ چرا باید در مناطق محروم‌تر و کم‌برخوردارتر، نقاطی که درآمد سرانه ملی آن‌ها زیر دو هزار دلار است و گاهی به هزاروپانصد دلار هم می‌رسد، سینما ساخت؟ سینما، آن هم توسط بخش خصوصی و نه توسط دولت، در جایی ساخته می‌شود که درآمد سرانه ملی تکافوی خرید بلیت سینما را کند. ضمن این که، دولت وظایف دیگری دارد و کارش سینماساختن نیست. دولت هرچه‌قدر هم سالن‌های آمفی‌تئاتر مجتمع‌های فرهنگی‌هنری ادارات ارشاد استان‌ها و شهرستان‌ها را برای نمایش فیلم مجهز و به خیال خود تصور کند سینما ساخته است، این سالن‌ها هیچ‌گاه واقعا تبدیل به سینما نخواهند شد. دلیل اصلی‌اش هم این است که دولت‌ها هیچ‌گاه تاجران خوبی نبوده‌اند در صورتی که رابطه سینما و تجارت رابطه‌ای مستقیم است. شما نمی‌توانید سویه‌ی تجاری سینما را نادیده بگیرید و بگویید ما می‌خواهیم مجتمع‌های دولتی را در راستای عدالت فرهنگی تجهیز و تبدیل به سینما کنیم