📰 جلد نیوزویک | فیفا چگونه جامجهانی را میکُشد؟
فیفا چگونه جامجهانی را میکُشد؟
وقتی بزرگترین تورنمنت فوتبال، قربانی منطق بازار میشود
جامجهانی فوتبال، زمانی جشن بزرگ ملتها بود؛ رویدادی که هر چهار سال یکبار، جهان را برای یک ماه در تب فوتبال فرو میبرد. انتظار طولانی، کیفیت بالای مسابقات، حضور محدود بهترین تیمها و کمیابی این رویداد، به آن ارزشی افسانهای میبخشید. اما امروز این پرسش بیش از هر زمان دیگری مطرح است: آیا فیفا، خود در حال نابود کردن مهمترین داراییاش نیست؟
تصمیمهای سالهای اخیر فیفا نشان میدهد که منطق اقتصادی، آرامآرام جای منطق ورزشی را گرفته است. افزایش تعداد تیمهای حاضر در جامجهانی از ۳۲ به ۴۸ تیم، گسترش مسابقات باشگاهی، خلق تورنمنتهای تازه و فشردهتر کردن تقویم فوتبال، همگی بخشی از پروژهای هستند که درآمد بیشتری تولید میکند، اما الزاماً فوتبال بهتری نمیآفریند.
تورم مسابقات؛ دشمن کیفیت
یکی از بزرگترین سرمایههای جامجهانی، کمیاب بودن آن بود. در اقتصاد، هرچه کالایی کمیابتر باشد، ارزش بیشتری پیدا میکند. فیفا اما دقیقاً برخلاف این اصل حرکت کرده است. افزایش تعداد بازیها و تیمها شاید درآمد ناشی از حق پخش و تبلیغات را افزایش دهد، اما همزمان احتمال افت کیفیت مسابقات را نیز بالا میبرد.
در قالب جدید، بسیاری از دیدارهای مرحله گروهی ممکن است فاقد حساسیت لازم باشند. اختلاف سطح میان برخی تیمها بیشتر خواهد شد و احتمال مسابقات یکطرفه افزایش مییابد. در نهایت، مخاطب با حجم بیشتری از فوتبال مواجه میشود، اما نه الزاماً فوتبالی بهتر.
بازیکن؛ ماشین تولید درآمد؟
تقویم فوتبال امروز به مرز اشباع رسیده است. بازیکنان تقریباً بدون فرصت استراحت، میان لیگهای داخلی، لیگ قهرمانان، مسابقات ملی، جامجهانی، جام باشگاههای جهان و تورنمنتهای قارهای در رفتوآمد هستند.
نتیجه روشن است؛ مصدومیتهای بیشتر، فرسودگی جسمی و ذهنی و کاهش کیفیت فنی مسابقات. ستارههایی که باید در اوج آمادگی در جامجهانی حاضر شوند، گاه با بدنهای خسته و آسیبدیده وارد مهمترین تورنمنت فوتبال میشوند.
جام باشگاههای جهان؛ رقیب جامجهانی؟
فیفا با توسعه جام باشگاههای جهان، عملاً محصولی جدید را وارد بازار کرده که بخشی از توجه رسانهها، اسپانسرها و حتی هواداران را به خود اختصاص میدهد. اگرچه این مسابقات از منظر اقتصادی جذاباند، اما سؤال اساسی این است که آیا هر محصول جدید، الزاماً به سود برند اصلی است؟
در بسیاری از صنایع، گسترش بیحساب محصولات، به کاهش ارزش برند منجر میشود. فوتبال نیز از این قاعده مستثنی نیست. وقتی هر تابستان یک تورنمنت بزرگ برگزار شود، دیگر هیچ مسابقهای «استثنایی» به نظر نمیرسد.
فوتبال یا صنعت سرگرمی؟
فیفا امروز بیش از هر زمان دیگری شبیه یک هلدینگ رسانهای و تجاری عمل میکند. طبیعی است که هر سازمانی به دنبال افزایش درآمد باشد، اما وقتی درآمد به هدف نهایی تبدیل شود، فلسفه وجودی ورزش در معرض تهدید قرار میگیرد.
هواداران هنوز برای لحظههای ناب فوتبال به ورزشگاه میآیند؛ برای اشک، هیجان، شگفتی و خاطره. این احساسات را نمیتوان با افزایش تعداد مسابقات تولید کرد.
خطر عادی شدن بزرگترین رویداد جهان
جامجهانی زمانی رؤیایی بود که نسلها برای دیدنش انتظار میکشیدند. اگر همه چیز «بزرگ» باشد، دیگر هیچ چیز بزرگ نیست. افزایش بیوقفه مسابقات، همان خطری را ایجاد میکند که اقتصاددانان آن را «تورم ارزش» مینامند؛ فراوانی بیش از حد، ارزش نمادین را کاهش میدهد.
فیفا شاید در کوتاهمدت درآمد بیشتری کسب کند، اما در بلندمدت ممکن است مهمترین سرمایه خود را از دست بدهد: اشتیاق جهانی نسبت به جامجهانی.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر