خط فقر در ایران بالای ۵۵ میلیون تومان است
۶۵ درصد مردم در فشار اقتصادی
در ادامه یک مقاله تحلیلی در مورد «خط فقر در ایران؛ وضعیت کنونی، چالشها و راهکارها» آماده کردهام. اگر بخوای، میتونم اون رو کاملتر با آمار بهروزتر و جداول بدهم.
خط فقر در ایران: وضعیت کنونی، چالشها و راهکارها
مقدمه
خط فقر یکی از مهمترین شاخصهای رفاهی در هر کشور است که نشان میدهد چه گروهی از جامعه توان تأمین حداقل هزینههای معیشتی را ندارند. در سالهای اخیر در ایران وضعیت اقتصادی، تورم، هزینههای مسکن، خوراک و خدمات بهداشتی درمانی، همگی فشار بر خانوارها را افزایش دادهاند. در این مقاله، ابتدا وضعیت فعلی خط فقر را بررسی میکنیم، سپس چالشهای موجود را تشریح مینمائیم و در پایان پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت ارائه میشود.
وضعیت فعلی خط فقر در ایران
-
نرخ و سهم جمعیت زیر خط فقر
- نرخ فقر کل کشور در سال ۱۴۰۱ تقریباً ۳۰٪ بوده است.
- در مناطق روستایی نرخ فقر بالاتر است؛ مثلاً ۳۵٫۶٪ در سال ۱۴۰۰ برای روستاها گزارش شده است.
- همچنین، در طی یک دههٔ منتهی به سال ۱۴۰۰، تعداد افراد زیر خط فقر ایران افزایش قابل توجهی داشته است.
-
شکاف فقرمنظور از «شکاف فقر» فاصله درآمد فقرا تا سطح خط فقر است. این شکاف نیز در ایران افزایش یافته؛ یعنی فقرا نه فقط بیشتر شدهاند، بلکه فاصلهٔ درآمدیشان تا خط فقر عمیقتر شده است.
-
بُعد خانوار و تأثیر مسکن و خوراکهزینههای ضروری مانند خوراک و مسکن بخش بزرگی از درآمد خانوارها را میبلعند. سهم مسکن و خوراک در سبد هزینه خانوار افزایش یافته است. مثلاً سهم مسکن، آموزش، درمان و کالاهای ضروری در هزینهها افزایشی بودهاند.
چالشها
-
افزایش تورم و کاهش قدرت خریدتورم کالاهای ضروری—به ویژه خوراک، درمان، مسکن—باعث شده هزینهها سریعتر از درآمدها رشد کند.
-
دادهها و تعاریف متفاوتمنابع مختلف از مبانی متفاوتی برای محاسبه خط فقر استفاده میکنند: خوراکی، غیرخوراکی، خانوار شهری یا روستایی، خانوار چند نفره، آیا هزینه مسکن جزو خط فقر است یا نه و غیره. این تفاوتها باعث میشود مقایسهها دقیق نباشند.
-
ساختار اشتغال و معیشتبخش بزرگی از کارگران قرارداد موقت، بدون بیمه، با مزایا محدود هستند. کیفیت و ثبات شغل پایین، عدم دسترسی به مزایای رفاهی کامل، باعث آسیبپذیری بیشتر این افراد در شرایط اقتصادی سخت میشود.
-
فقر نسبی و سقوط طبقه متوسطنه تنها فقرا، بلکه بخشهایی از طبقه متوسط نیز به دلیل گسترش هزینهها و کاهش رفاه واقعی، به خط فقر نزدیک شدهاند.
-
آسیبهای اجتماعی و روانیفشار اقتصادی باعث تأخیر در ازدواج، کاهش فرزندآوری، افزایش اضطراب، افسردگی و نگرانی مزمن شده است.
مقایسه با ادعای مطرحشده
ادعایی که شنیدی (خط فقر بیش از ۵۵ میلیون تومان، متوسط درآمد کارگران ~ ۱۷ میلیون تومان) اگرچه ممکن است از حالت محاسبهای متفاوتی بیان شده باشد، اما با دادههای رسمی که موجوداند تناسب کامل ندارد:
- اکثر گزارشها خط فقر برای خانوار چهارنفره در سالهای اخیر را در محدودهٔ چند میلیون تا ده میلیون تومان اعلام کردهاند نه چند ده میلیون.
- همچنین متوسط درآمد کارگران با مزایا به طور دقیق در گزارشهای رسمی در این سطح بالا مورد تأکید نبوده است.
ممکن است عدد ۵۵ میلیون تومان بهصورت پیشبینیای برای هزینه معیشت تمام عیار در شهرهای بزرگ، با همه هزینهها (مسکن اجارهای گران، خدمات جانبی، درمان پیشرفته، آموزش خصوصی و غیره) محاسبه شده باشد، اما نمیتوان آن را با دادههایی که علنا منتشر شدهاند مستند دانست.
پیشنهادات و راهکارها
- پایش مستمرایجاد سامانهای ملی برای نظارت بر وضعیت فقرا، خط فقر، تورم معیشتی و تأثیر سیاستها بر زندگی واقعی مردم.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر