در این میان، دانشجویان، متقاضیان متخصصان دورههای آموزشی و نیروهای ایرانی میگویند، ماههاست میان پاسخهای مبهم، ایمیلهای خودکار و عدم اطلاعرسانی روشن شده است. وضعیتی که برای آنها فقط یک اداری اداری نیست، میتواند به معنای عدم پذیرش دانشگاهی، قرارداد کاری، زبان و پسآوری چند ساله باشد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
پاسخ وزارت خارجه آلمان به دویچه وله
دویچه وله برای روشن شدن وضعیت متقاضایان، در تماس با وزارت خارجه آلمان درباره احتمال روند صدور ویزا، معرفی کشور ثالث و ارائه راهحلهای موقت برای متقاضیان ایرانی پرسشهایی که مطرح کردند.
این وزارتخانه در پاسخ به دویچهها وله اعلام کرده است که «در موارد» میتوان درخواست ویزای شهروندان ایرانی را در نمایندگیهای آلمان در کشور همسایه ارائه کرد.
بر اساس این پاسخ، روند بررسی برخی از افراد، بهویژه دانشجویان و متخصصان متخصصی که پیش از آغاز درگیریهای تحقیقاتی خود در تهران انجام شد، در هفتههای اخیر ثبت شده است.
به وزارت گفته آلمان، پس از بررسی تکمیلی، سفارت این کشور در ایروان، ارمنستان پایتخت میتواند ویزای ورود این افراد را صادر کند و شرایط واجد شرایط را درخواست کند، بهصورتصورتی از سوی سفارت آلمان در تهران یا ادارات فدرال امور خارجی برای دریافت وقت تماس خواهند گرفت.
در پاسخ به وزارت امور خارجه آلمان نیز وجود دارد که هنوز در حال بررسی این است که آیا درخواستهای اولیه سایر گروههای ویزایی نیز میتواند در سفارتخانههای آلمان در همسایه ایران یا خیر باشد.
به وزارت گفته خانه، در صورت اجرای این روند، از سوی شرکت تیالاس (TLScontact)، کارگزاری آلمان به گفتهی سفارت آلمان اعلام کرده است.
با این حال، هنوز هم بسیار مهمان میگویند، هیچ تماس یا زمانبندی مشخصی برای دریافت نمیشود و همچنان در وضعیت نامعلوم به سر میبرد.
صف انتظار بیپایان
هر چه درخواستی در گزارش نام برده شود، از دوم فوریه در فهرست انتظار مصاحبه سفارت آلمان قرار دارد. او میگوید، در این مدت هیچ اطلاع روشنی درباره بازگشایی سفارت، انتخاب کشور ثالث یا ادامه روند درخواست ویزا دریافت نشده است.
بیشتر بخوانید:بلاتکلیفی درخواستان ایرانی ویزای آلمان پس از جنگ
به گفته کوثر مدارک زبان بسیاری از متقاضیان در حال منقضی شدن است و دانشگاهها هم دیگر حاضر هستند ترم را برای آنها به تعویق بیندازند. او میگوید در مراجعههای مکر به کارگزاری سفارت آلمان (TLS) در تهران، فقط یک پاسخ شنیده شده است: «صبور باشید، هیچ چیز خاصی نیست.»
او میگوید، تجمعهای اعتراضی متعددی در مقابل سفارت آلمان در تهران برگزار میشود، اما هنوز پاسخی نگرفته است. تصاویر یکی از این تجمعها نیز در اختیار دویچهها قرار گرفته است.
سحر هم از ۲۴ ژانویه ۲۰۲۶ وارد صفحه نوبت دهی شد. آن زمان سه پذیرش از دانشگاههای آلمان برای ترم تابستان داشت و فکر میکرد تا آوریل حتما ویزا خواهد گرفت.
او حتی به محل کارش اعلام کرده بود که از ۲۰ مارس دیگر قراردادش را تمدید نمیکند، زیرا در این سال در آلمان خواهد بود. اما تعطیلی سفارت باعث شد دو پذیرش دانشگاهی خود را از دست بدهند.
برای پذیرش سوم، حدود 400 یورو هزینه ثبت نام پرداخت شده است. پولی که با نرخ امروز، برایش رقم سنگینی بوده است. با این حال هنوز نمیدانم به همان ترم هم میرسد یا نه.
سحر میگوید، تقریباً هر روز به سفارت آلمان، وزارت خارج آلمان، وزارت آلمان آلمان، حزب سبز و رسانهها ایمیل زده، اما تنها پاسخهایی که کرده، پیامهای خودکار بوده است.
تجمع مقابل سفارت آلمان در تهران
در میانه این بلاتکلیفی، گروهی از متقاضیان ویزای تحصیلی و دورههای کارآموزی روز پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت (۱۴ ماه) مقابل سفارت آلمان در تهران تجمع کردند. تجمعی که به گفتهی شرکتکنندگان، با هدف رساندن صدای درخواستی برگزار شد که ماههاست در انتظار پاسخ و تعیین تکلیف پروندههایشان ماندهاند.
تصاویر و ویدیوهای رسیده به دویچهها وله نشان میدهد که تعدادی از مشتریان را برگزیدههای پذیرش دانشگاه، مدارک زبان و پرینت ایمیلهای انتظار تیالاس را در دست میدهند. آنها خواستار شفافیت بیشتر، ازسرگیری روند مصاحبهها و معرفی راهحل جایگزین جایگزین انتقال پروندهها به سفارتخانههای آلمان در همسایه بودند.
برخی از شرکتکنندگان در این تجمع میگفتند مشکل اصلی فقط توقف روند ویزا نیست، بلکه “بیخبری مطلق” و عدم پاسخ روشن از سوی سفارت و وزارت خارج از آلمان است. وضعیتی که به گفته آنها باعث زندگی، کار و آینده تحصیلی برای ماهها در حالت تعلیق شده است.
هزینههایی که هر روز سنگینتر میشود
پارسا، پذیرش پذیرش از دانشگاه دورتموند، از 28 ژانویه سال جاری میلادی منتظر وقت سفر است. او میگوید، پذیرشش فقط برای یک ترم معتبر بوده و اگر ثبتنام نمیکرد، آن را از دست میداد. به همین دلیل باید ۳۲۰ یورو برای نگه داشتن پذیرش پرداخت کند. در حالی که احتمال دارد اصلاً به کلاسها نرسد.
او میگوید، مدرک آیلتسش منقضی شده و ماههاست بیکار مانده است، کارفرمایان در ایران حاضر هستند چون با کسی همکاری کنند که ممکن است چند ماه دیگر از کشور خارج باشد.
به گفته پارسا، افزایش نرخ یورو هم از پولی را که برای هزینه سفر و شروع زندگی در آلمان کنار گذاشته بود، عملا بیارزشتر کرده است.
این فشار مالی در روایت از تکراران تکرار می شود؛ هزینه آزمون زبان، بررسی درخواست پذیرش دانشگاه، ترجمه و تایید مدارک، رزرو خوابگاه، تمدید پذیرش، خرید ارز و در برخی موارد سفر به کشور ثالث.
رها (نام مستعار یکی دیگر از متقاضیان) میگوید پذیرش دانشگاهیاش در یکی از روزهایی صادر شد که ایران در «خاموشی دیجیتال» بود و حتی به ایمیل و سایت دانشگاه دسترسی نداشت. او ناچار شد از دوستی در خارج از کشور بخواهد وضعیت پذیرشش را بررسی کند.
او در ۲۶ ژانویه وارد صف ویزای تحصیلی شد، اما میگوید از ۱۵ ژانویه به بعد مصاحبهها معلق شده بود. به گفته او، از زمان آن زمان سفارت آلمان هیچ زمانبندی مشخصی برای ازسرگیری مصاحبهها اعلام نشده است.
رها چهار زبان آلمانی خوانده و میگوید، هزینه و زمان زیادی برای این مسیر گذاشته شده است. اما حالا میترسد پذیرشش دوباره از دست دادن و مدرک زبانش هم منقضی شود.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
او میگوید، برخی متقاضیان برای گرفتن اقامت ششماهه به ارمنستان یا ترکیه رفتهاند تا شاید از سفارت آلمان در آن کشور تصمیم بگیرند، اما او توانایی مالی چنین کاری را ندارد.
به گفته او، همین بنبست باعث ایجاد حس «رهششدگی» در میان قبولان ایرانی شدیدتر شود. مخصوصاً وقتی میبینند برخی از کشورهای اروپایی برای سرزمین ایرانی مسیرهای اعلام شده در ثالث ارائه کردهاند، اما درباره آلمان هنوز تصمیم روشن نشده است.
دورههای آموزشی و قراردادهایی که از دست میروند
این وضعیت فقط دانشجویان را تحت تاثیر قرار نمی دهد. سمانه تزوم، دریافت دوره کارآموزی در آلمان نیز به دویچه وله فارسی میگوید، حدود دو سال از زندگی و انرژی خود را برای مسیر مهاجرت از طریق آموزش حرفهای قانونی کرده است.
او برای شرکت در آزمون زبان به ترکیه سفر کرده و با هزینه های سنگین سفر، اقامت و امتحان، موفق می شود. پس از آن مدارکش را آماده و معتبر کرده و امیدوار است در سپتامبر وارد آلمان شود.
سمانه میگوید، ابتدا کارفرمایی برای دوره کارآموزی مورد نظرش پیدا کرده بود، اما با تعطیلی سفر از جنگ، آن فرصت را از دست داد. بعد از آن دوباره از ابتدا درخواست فرستاده و کارفرمای را در رشته مربی مهدکودک در ایالت بادن وورتمبرگ پیدا کند.
او اکنون پیشتاییدیه، قرارداد دوره کارآموزی و مدارک لازم را دارد، اما میگوید مدرک زبانش رو به پایان است و اگر روند ویزا روشن شود، دوباره برای آزمون به ترکیه برود و دوباره سنگینی بپردازد.
سمانه همچنین میگوید، یک اتاق در آلمان اجاره داده میشود که باید از هزینه آن پرداخت شود، در حالی که هنوز وارد آلمان نشده و یورویی ندارد.
او میگوید اینترنت در ایران هم فشار مضاعفی ایجاد کرده است. درخواستان برای پیگیری اخبار سفارت و ارتباط با ارتباط، ناچار شدهاند هزینههای زیادی برای دسترسی به اینترنت بپردازند.
در وبسایت سفارت آلمان در تهران همچنان از محدود بودن خدمات و امکان ارائه خدمات عادی کنسولی و ویزا سخن گفته میشود.
در پایان، موضوع این درخواستان تنها مهاجرت نیست. بسیاری از آنها میگویند، سالها زبان خواندهاند، پول جمع کردهاند، پذیرش گرفتهاند، کارفرما پیدا کردهاند و مسیر قانونی را انتخاب کردهاند.
علیرغم پاسخ جدید وزارت خارجه آلمان، بسیاری از آنها را میگویند، هنوز هیچ زمان مشخصی برای پروندههایشان اعلام نشده و همچنان نمیدانند منتظر بمانند یا مسیر دیگری را انتخاب کنند.
