محمدباقر قالیباف از چهرههای بانفوذ سیاسی ایران به شمار میرود و ارتباط نزدیکی با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دارد. نام او همچنین با اتهامهای فساد و سرکوب اعتراضات گره خورده است.دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد گفتوگوهایی با ایران در جریان است و ابراز امیدواری کرد که توافقی برای پایان دادن به مناقشه ایران حاصل شود.
با این حال، وبسایت خبری “اکسیوس” گزارش داد که مصر، پاکستان و ترکیه روز یکشنبه ۲۲ مارس (دوم فروردین) میان آمریکا و ایران میانجیگری کرده و تلاش کردهاند تماس تلفنی میان محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و تیم ترامپ را برای روز دوشنبه ترتیب دهند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
مقامهای ایران این گزارشها را رد کردند. محمدباقر قالیباف در گفتوگو با رسانههای ایران، خبرهای مربوط به مذاکرات با آمریکا را که به گفته او در جریان گفتوگوهای هستهای پیشتر دو بار به ایران حمله کرده بود، “اخبار جعلی” خواند و گفت این گزارشها با هدف تاثیرگذاری بر بازارهای مالی و نفتی و خرید زمان منتشر شدهاند.
روزنامه “والاستریت ژورنال” نیز گزارش داد هزاران تفنگدار دریایی آمریکا قرار است روز جمعه ۲۷ مارس (۷ فروردین) به خاورمیانه اعزام شوند تا امنیت تنگه هرمز را دوباره برقرار کنند.
از سپاه پاسداران تا سیاست
محمدباقر قالیباف ۶۴ ساله، فرمانده پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و خلبان است. او در رشته جغرافیای سیاسی دکترا دارد و در رساله خود به رابطه میان فضا، قدرت، دولت و سیاستهای امنیتی پرداخته است.
بیشتر بخوانید: تداوم اعتراضات و تشدید سرکوب؛ روسای سه قوه تشکیل جلسه دادند
او در جوانی در جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷) شرکت داشت و در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بهتدریج ارتقا یافت و فرماندهی واحدهای مختلف را بر عهده گرفت. پس از پایان جنگ، ریاست قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء را بر عهده گرفت؛ نهادی که برای بازسازی کشور زیر نظر سپاه ایجاد شد.
این قرارگاه امروز بهعنوان بازوی اقتصادی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شناخته میشود و صدها شرکت زیرمجموعه و پیمانکار را در بر میگیرد.
علی خامنهای در سال ۱۳۷۶ او را به فرماندهی نیروی هوایی سپاه منصوب کرد. محمدباقر قالیباف در کنار دیگر فرماندهان سپاه نقش مهمی در برخورد با اعتراضات دانشجویی سال ۱۳۷۸ داشت و همراه با قاسم سلیمانی نامهای تهدیدآمیز به محمد خاتمی، رئیس جمهور وقت، امضا کرد که در آن به دولت هشدار داده شده بود اعتراضات را بیش از این “تحمل” نکند.
او بعدها در مصاحبههایی گفت که شخصا در جریان این اعتراضات با باتوم به معترضان ضربه زده است. یک سال بعد به ریاست نیروی انتظامی ایران رسید.
محمدباقر قالیباف بارها برای انتخابات ریاست جمهوری نامزد شد. او در سال ۱۳۸۴ نامزد شد اما از محمود احمدینژاد شکست خورد. پس از آن به عنوان شهردار تهران منصوب شد و از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ این سمت را در اختیار داشت.
بیشتر بخوانید: آینده محتمل جمهوری اسلامی؛ از نابودی کامل تا پوستاندازی
او در سال ۱۳۹۲ بار دیگر نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد اما از حسن روحانی شکست خورد و در سال ۹۶ نیز پیش از برگزاری انتخابات به نفع ابراهیم رییسی کنارهگیری کرد.
اتهامهای فساد و حاشیهها
بر اساس گزارش برخی روزنامهنگاران ایرانی، در دوران شهرداری محمدباقر قالیباف، املاک دولتی در مواردی با قیمتی بسیار پایینتر از ارزش واقعی، گاه تا ۵۰ درصد کمتر، واگذار شدهاند. گفته میشود برخی از خریداران از مقامهای دولتی و اعضای خانواده او بودهاند.
همچنین گزارشهایی منتشر شده که او مبالغ قابل توجهی از بودجه شهرداری را به بنیاد همسرش منتقل کرده است؛ بنیادی که گفته میشود از مادران تنها یا زنان نانآور خانواده حمایت میکند. فعالیت دقیق این بنیاد بهطور مستقل قابل بررسی نیست.
اتهامهای فساد علیه محمدباقر قالیباف به دلیل ارتباط نزدیک او با علی خامنهای هرگز بهطور کامل بررسی نشد و برخی روزنامهنگارانی که درباره این موضوع گزارش داده بودند به حبس محکوم شدند.
در سالهای اخیر، مسائل مربوط به اعضای خانواده او نیز خبرساز شده است. از جمله تلاش پسرش اسحاق برای دریافت اقامت دائم در کانادا که از سال ۱۳۹۸ پیگیری شد و حتی به شکایت در دادگاه فدرال کانادا انجامید.
این موضوع در ایران بحثبرانگیز شد، زیرا برخی آن را با مواضع ضدغربی پدرش ناسازگار میدانستند. درخواست او در نهایت رد شد.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
همچنین سفر دختر محمدباقر قالیباف و خانوادهاش به ترکیه در سال ۱۴۰۱ واکنشهایی برانگیخت. انتشار تصاویری از بازگشت آنها از استانبول به تهران با خریدهای گسترده وسایل نوزاد که در رسانهها به عنوان “سیسمونی” توصیف شد، انتقادهای زیادی را در پی داشت؛ آن هم در شرایطی که ایران با بحران اقتصادی و تورم بالا روبهرو است.
محمدباقر قالیباف به عنوان سیاستمداری با نفوذ در ساختار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شناخته میشود. اینکه او برخلاف برخی دیگر از مقامهای ایران در جریان حملات آمریکا و اسرائیل کشته نشده، گمانهزنیهایی را برانگیخته است. با این حال، اینکه او چه نقشی در تحولات آینده خواهد داشت، هنوز روشن نیست.
